Ông Phạm Chí Tâm, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM, cho biết thông qua khảo sát thực hiện vào tháng 12/2020, có 83% người lao động đến làm việc ở TP.HCM thuê trọ với diện tích phổ biến là 12m²/phòng, phổ biến là 2 người/phòng.

Về thu nhập, ông Tâm cho hay người lao động chi thuê nhà chiếm 10 - 15% thu nhập, tương ứng 1,5 - 1,6 triệu đồng/tháng, riêng công nhân may mặc thu nhập bình quân 6,8 triệu đồng/tháng.

Thực tế, tình trạng trên không chỉ xảy ra ở TP.HCM mà diễn ra trên khắp cả nước. Theo số liệu mới được Tổng hội Xây dựng đưa ra, số lượng công nhân hiện nay lên tới 4 triệu người. Lượng nhà ở được quy hoạch đáp ứng nhu cầu của công nhân hiện chưa đến 30%, hơn 70% còn lại phải thuê nhà trọ bên ngoài với nhiều điều kiện hạn chế.

Vì không thể mua nhà vì giá quá cao, nhu cầu thuê nhà của công nhân là hiện hữu. Vì vậy, cần thúc đẩy loại hình này trong tương lai. Tuy nhiên, điểm hạn chế là các chính sách nhà ở cho công nhân làm việc trong khu công nghiệp đang được lồng ghép vào chính sách nhà ở xã hội (tức là loại hình nhà ở dành cho người thu nhập thấp, đối tượng chính sách xã hội).

Theo chuyên gia, việc gộp chung này đang gây khó cho việc xây dựng, hoặc tạo ra mô hình nhà ở phù hợp với công nhân. Các doanh nghiệp kiến nghị, đã đến lúc cần sự thay đổi tổng thể về cả quy hoạch và quy định pháp luật để phát triển nhà ở công nhân.

Ông Phạm Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cát Tường, chia sẻ: "Phải nghiên cứu bù giá cho nhà ở công nhân. Để chắc chắn thu hút được công nhân, chi phí cho thuê phù hợp, 10-15% thu nhập của công nhân, phải đảm bảo tự do riêng tư với lứa tuổi của công nhân, họ không ở tập thể như sinh viên".

Bên cạnh nâng cao diện tích, nhà ở công nhân cần cải thiện về chất lượng và văn hóa cộng đồng. Có một thực tế là nhiều khu nhà ở công nhân xây nhưng không có người ở vì các điều kiện khắt khe, quản lý ngặt nghèo khiến người ở thấy mất tự do.

“Dự án nhà ở công nhân và nhà trọ chỉ cách nhau một con đường, nhưng một bên vắng tanh còn một bên sầm uất. Mức giá cho thuê trọ phù hợp với thu nhập của người công nhân, trong khi lại được tự do hơn nên họ chọn ở trọ chứ không mặn mà với nhà ở công nhân. Vì vậy, phải thay đổi để phù hợp với nhu cầu", ông Dũng nhấn mạnh.

Có thể thấy, vấn đề phát triển nhà ở công nhân đã thực sự trở thành vấn đề nóng, tuy nhiên những rào cản về pháp lý và thu hút người vào ở, vẫn đang ít nhiều làm doanh nghiệp chùn bước, chờ đợi những giải pháp mang tính đột phá từ phía các cơ quan chức năng và các địa phương.

Lệ Chi