Trước cửa tiệm một số thương hiệu lớn, cảnh tượng quen thuộc mỗi dịp vía Thần Tài lại lặp lại: người dân xếp hàng dài, tay cầm số thứ tự, kiên nhẫn chờ đến lượt.

Không khí mua bán trở nên đặc biệt sôi động khi nhu cầu tích trữ vàng cầu may tăng cao trong những ngày cận lễ. Tuy nhiên, phía sau những hàng người đông nghịt là bài toán cung - cầu, quản trị rủi ro và tâm lý thị trường đáng chú ý.

Xếp hàng từ tinh mơ, nhận vàng sau… hai tuần

Tại cửa hàng của Bảo Tín Minh Châu trên đường Cầu Giấy (Hà Nội), ngay từ sáng sớm ngày 24/2 (8 tháng Giêng), khu vực phòng chờ đã chật kín người. Nhân viên liên tục thông báo số thứ tự, hướng dẫn khách giữ trật tự. Không khí bên trong cửa hàng đặc quánh bởi tiếng trao đổi, tiếng điện thoại và cả những câu chuyện xoay quanh giá vàng.

Theo thông báo từ nhân viên tiệm vàng, mỗi khách hàng trong ngày được đăng ký mua tối đa 10 lượng vàng. Tuy nhiên, thực tế khách chỉ được nhận ngay 1 lượng, phần còn lại sẽ được hẹn trả sau khoảng hai tuần. Lý do được đưa ra là nguồn cung có hạn trong khi nhu cầu tăng đột biến sát ngày vía Thần Tài.

Việc “mua trước - nhận sau” khiến nhiều người cân nhắc, song phần lớn vẫn chấp nhận. Chị Nguyễn Thu Hà (phường Thanh Xuân) chia sẻ: “Tôi đi từ 6h sáng, xác định sẽ phải chờ. Mua vàng dịp này chủ yếu để lấy may đầu năm. Dù phải đợi nhận phần còn lại sau hai tuần, tôi vẫn thấy yên tâm vì đã ‘giữ chỗ’ được”.

Ở một góc khác của phòng chờ, anh Trần Mạnh Tuấn, nhân viên văn phòng, cho biết anh mua vàng nhiều năm liền vào dịp này. “Năm nay đông hơn hẳn. Tôi chỉ định mua 2 lượng, nhưng cửa hàng thông báo mỗi khách được mua tối đa 10 lượng nên tôi quyết định xuống tiền thêm 1 lượng nữa. Tâm lý là không muốn bỏ lỡ ngày đẹp”, anh nói.

Không ít người thừa nhận yếu tố tâm linh đóng vai trò quan trọng trong quyết định mua vàng. Bà Lê Thị Phong - một khách hàng lớn tuổi cho rằng: “Mua vàng ngày vía Thần Tài là thói quen nhiều năm. Có thể lãi lỗ chưa biết, nhưng cảm giác đầu năm có chút vàng trong nhà vẫn an tâm hơn”. 

Do lượng khách quá đông, cửa hàng phải mở bán xuyên trưa. Nhân viên thay phiên nhau làm việc liên tục, đồng thời “tiếp tế” bánh mì, nước uống cho khách chờ đợi lâu để tránh tình trạng mệt mỏi, quá tải. Hình ảnh tiệm vàng phát đồ ăn nhanh cho người xếp hàng trở thành chi tiết đặc biệt trong bức tranh mua sắm năm nay.

Theo ghi nhận, tình trạng đông đúc không chỉ diễn ra tại một điểm bán mà lan rộng ra nhiều cửa hàng vàng trên tuyến phố. Lượng khách tăng mạnh trong khung giờ buổi sáng, có thời điểm phòng chờ không còn chỗ trống, người đến sau phải đứng kín lối đi.

Bài toán cung - cầu thị trường vàng

Từ góc độ kinh tế, hiện tượng người dân đổ xô mua vàng sát ngày vía Thần Tài phản ánh rõ quy luật cung - cầu mang tính mùa vụ. Nhu cầu tăng đột biến trong thời gian ngắn buộc doanh nghiệp phải áp dụng biện pháp giới hạn số lượng bán ra để tránh đứt gãy nguồn cung và giảm rủi ro thanh khoản.

Việc mỗi khách chỉ được nhận ngay 1 lượng, phần còn lại hẹn giao sau hai tuần, thực chất là cách doanh nghiệp giãn áp lực tồn kho. Trong bối cảnh giá vàng biến động theo thị trường quốc tế, việc cam kết bán số lượng lớn trong một ngày có thể khiến doanh nghiệp đối mặt rủi ro chênh lệch giá nếu thị trường đảo chiều.

Ở chiều ngược lại, người mua cũng chấp nhận cơ chế này bởi tâm lý “mua để lấy may” lấn át yếu tố đầu tư thuần túy. Vàng trong dịp vía Thần Tài không chỉ là tài sản tích trữ mà còn mang giá trị biểu tượng. Điều này khiến cầu ít co giãn theo giá trong ngắn hạn, tạo nên những đợt cao điểm mua sắm bất chấp biến động.

Bà Hoàng Thị Thuý Vân - Phó Trưởng phòng Kinh doanh Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu cho biết, thời điểm ra Tết, đặc biệt vào những ngày cận kề ngày vía Thần Tài, nhu cầu mua vàng của người dân thường tăng rõ rệt so với ngày thường. Để ứng phó với kịch bản nhu cầu mua vàng của người dân tăng, doanh nghiệp đã chuẩn bị đa dạng về mẫu mã, sản phẩm để phục vụ.

“Hiện tượng khan hiếm nhẫn vàng tròn trơn vẫn xảy ra, nên trong một số phiên giao dịch, tiệm vàng thường bán giới hạn. Đặc biệt, doanh nghiệp đã ứng dụng thêm công nghệ, đầu tư thêm máy bán hàng tự động, điều này giúp quá trình giao dịch với khách hàng được thuận tiện và nhanh hơn”, bà Vân bày tỏ.

Tuy nhiên, xét về dài hạn, các chuyên gia cho rằng hiện tượng chen lấn mua vàng trong một vài ngày không phản ánh đầy đủ xu hướng đầu tư của toàn thị trường. Phần lớn giao dịch mang tính nhỏ lẻ, phục vụ nhu cầu cá nhân thay vì tích lũy quy mô lớn.

Từ góc nhìn vĩ mô, sức mua vàng tăng mạnh trong dịp này phần nào phản ánh xu hướng tìm kiếm kênh trú ẩn tài sản an toàn của người dân. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào cao điểm ngắn hạn mà bỏ qua chiến lược tài chính dài hạn, nhà đầu tư cá nhân có thể đối mặt rủi ro khi giá vàng điều chỉnh sau mùa lễ.

Tiến Anh