Cuối tuần qua, mối quan tâm này lại được hâm nóng trong buổi giao lưu trực tuyến giữa cán bộ quản lý ATTP với người dân về chủ đề “Quản lý thức ăn đường phố”.
Một năm sau Thông tư 30: có chuyển biến
Nhìn lại hơn 1 năm thực hiện Thông tư 30 của Bộ Y tế quy định về điều kiện kinh doanh thức ăn đường phố, Ts. Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, qua 1 năm, tình hình có nhiều cải thiện. Trong 6 tháng đầu năm 2014, Hà Nội đã tổ chức kiểm tra trên 13.000 lượt cơ sở thức ăn đường phố, kết quả hơn 75% cơ sở đạt tiêu chí ATTP (năm 2013 chỉ 60%). Đã tiến hành phạt tiền 1.729 cơ sở vi phạm với tổng số tiền phạt là 9,6 tỷ đồng. Từ đầu năm đến nay không xảy ra vụ ngộ độc thức ăn đường phố nào trên địa bàn Hà Nội. Trên thực tế, Hà Nội đã tổ chức thực hiện các biện pháp tăng cường ATVSTP với thức ăn đường phố từ trước khi có Thông tư 30. Mỗi năm chúng tôi tổ chức trên 600 đoàn kiểm tra ATTP từ thành phố đến các xã, phường. Ngay từ những năm 2000, Hà Nội đã tổ chức xây dựng các mô hình điểm về thức ăn đường phố. Đến nay đã có trên 100 mô hình điểm.
Mặc dù tình hình có chuyển biến nhưng ông Hạnh cho rằng, việc quản lý kinh doanh thức ăn đường phố rất khó khăn. Thường đối tượng kinh doanh là những người có trình độ thấp, họ không có công ăn việc làm, không có điều kiện nên sử dụng những phương tiện rất thô sơ để kinh doanh thực phẩm. Nên việc đưa họ làm theo luật, quy định là rất khó không thực hiện được trong ngày một, ngày hai mà cần phải có một lộ trình.
![]() |
Vẫn có ý kiến hồ nghi về tính hiệu quả của Thông tư 30. Bằng chứng là nhiều hàng ăn mất vệ sinh, không che đậy thực phẩm, kinh doanh gần cống rãnh, không có nguồn gốc vẫn bày bán tràn lan mà không bị xử lý. Thậm chí có ý kiến cho rằng, việc tập huấn, khám chữa bệnh cho người kinh doanh thực phẩm đường phố tại Hà Nội trong thời gian qua chỉ làm cho chiếu lệ.
Về việc này Ts. Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) cho biết, vừa qua xuất hiện một số thông tin cho rằng, người kinh doanh hàng ăn rong phải thi kiến thức ATTP mới đượ phép kinh doanh là không chính xác. Chúng tôi đã chỉ đạo các sở y tế, mời người bán hàng rong đến tập huấn, qui định pháp luật như nguồn gốc, nước đảm bảo, không mắc bệnh truyền nhiễm, bàn ăn cách mặt đất 60cm, xa cống rãnh, thùng rác, có dụng cụ che đậy tránh côn trùng, bụi bặm.
Cần tiếp tục nâng cao ý thức
Những qui định này, các địa phương thực hiện tương đối nghiêm túc, tuy nhiên nhiều nơi chưa được như mong muốn. Hiện các địa phương đang rất nỗ lực nhưng cũng rất khó để đáp ứng ngay một lúc. Ý thức của những người kinh doanh thực phẩm đường phố vẫn còn nhiều điều đáng bàn. “Thực tế mặc dù thời gian qua chúng tôi đã tổ chức cho tất cả các cơ sở kinh doanh thực phẩm, nhưng từ tập huấn đến thực hành là một khoảng cách lớn. Kiến thức về ATTP có thể người kinh doanh đều biết, nhưng chưa thực hiện. Tôi lấy ví dụ, chúng tôi vừa phát 500.000 đôi găng tay cho người kinh doanh, nhưng tỷ lệ người sử dụng rất ít. Đó không phải vấn đề kiến thức mà là chính là thực hành”- ông Phong chia sẻ.
Trước băn khoăn liệu chúng ta có thiếu chế tài trong xử lý vi phạm kinh doanh ATTP, ông Phong khẳng định, vấn đề việc thực thi pháp luật hiện nay, dù pháp luật có hiệu lực, nhưng có thể chưa phù hợp hoàn toàn với thực tiễn đời sống, không chỉ ATTP, mà nhiều lĩnh vực khác cũng thế. Quay về lĩnh vực ATTP, có tỉnh, hàng năm kiểm tra hàng nghìn cuộc kiểm tra ATTP, mà xử phạt có 2 cơ sở, khi hỏi họ bảo thiếu chế tài, nhưng thực tế không thiếu chế tài, chẳng qua họ thực hiện chưa nghiêm các qui định của pháp luật. Chúng tôi đi kiểm tra, hầu hết các xã, phường, xử lý vi phạm ATTP chủ yếu là “nhắc nhở”.
Theo Ts.Lâm Quốc Hùng, Trưởng phòng Ngộ độc (Cục ATTP), chìa khóa để đảm bảo ATTP làtrách nhiệm của công dân, giữa cung ứng dịch vụ thức ăn đường phố với người sử dụng một cách tự giác, đầy đủ thì sẽ đáp ứng được tất cả. Chúng tôi lo ngại rất nhiều mối nguy về an toàn thực phẩm bằng những hành vi vệ sinh và thực hiện vệ sinh. Những tiêu chí mà Thông tư 30 đưa ra để đảm bảo ATTP với thức ăn đường phố không hề xa xôi, mà hoàn toàn được xuất phát từ cuộc sống thực tế. Tiêu chí này hoàn toàn dựa trên kiến thức, hành vi đảm bảo ATTP hết sức bình dân của mỗi người. Nếu người cung ứng dịch vụ coi người sử dụng như người thân thì ATTP chắc chắn sẽ được làm tốt hơn. Chẳng hạn, như để thực hiện quy định không kinh doanh ở điểm ô nhiễm, nếu người bình thường sẽ không mang cho người thân những món ăn ở vị trí mất vệ sinh. Như vậy, nếu người kinh doanh coi khách hàng là người thân thì sẽ không phục vụ ăn uống tại những nơi như vậy.
Thu Hường