Nông sản chinh phục THỊ TRƯỜNG LỚN nhìn từ "cú bứt tốc" của HTX ở An Giang
Từ những cánh đồng lúa chất lượng cao đến các mô hình kinh tế tuần hoàn, các HTX ở An Giang đang trở thành lực đẩy quan trọng giúp nông sản địa phương nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và từng bước xây dựng lợi thế cạnh tranh bằng tài sản trí tuệ.
VỮNG VÀNG
TRÊN “ĐÔI CÁNH” HTX
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu ngày càng cao. Hành trình phát triển của các HTX ở An Giang cũng cho thấy một yêu cầu cấp thiết, không chỉ liên kết sản xuất mà còn phải biết bảo vệ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho nông sản địa phương.
Những năm gần đây, mô hình HTX gắn với liên kết chuỗi giá trị đang phát huy hiệu quả rõ nét tại nhiều địa phương của An Giang. Tại xã Vĩnh Điều, HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh là một ví dụ điển hình. Thành lập năm 2023 với chỉ 20 thành viên, đến nay HTX đã liên kết hơn 300 hộ dân, tổ chức sản xuất khoảng 3.000ha lúa chất lượng cao. Điều đáng chú ý không nằm ở quy mô diện tích mà ở cách thức tổ chức sản xuất theo chuỗi khép kín.
Từ cung ứng giống, vật tư đầu vào, cơ giới hóa đồng ruộng đến kiểm soát quy trình canh tác và liên kết doanh nghiệp thu mua, mọi khâu đều được HTX tổ chức bài bản. Nhờ đó, 100% diện tích liên kết với HTX đều được kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hơn 70% diện tích đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng và khoảng 400ha đạt chứng nhận GlobalGAP.
TỪ SẢN XUẤT RIÊNG LẺ ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊ KHÉP KÍN
Hệ thống liên kết chặt chẽ tối ưu hóa giá trị của hạt gạo từ nông trường ra thế giới
Giống
Cung ứng nguồn giống xác nhận chất lượng cao, đồng bộ cho toàn bộ diện tích liên kết.
Vật tư đầu vào
Phân bón, thuốc sinh học được HTX cung cấp trực tiếp giúp giảm chi phí và chuẩn hóa nguồn gốc.
Canh tác chuẩn hóa
Áp dụng quy trình "1 phải 5 giảm", "3 giảm 3 tăng" dưới sự giám sát kỹ thuật chặt chẽ.
Kiểm soát dư lượng
Cam kết 100% diện tích không dư lượng hóa chất cấm, bảo vệ sức khỏe và môi trường.
Bao tiêu đầu ra
Doanh nghiệp liên kết cam kết thu mua lúa tươi ngay tại ruộng với giá ổn định, có lợi cho nông dân.
Xuất khẩu
Nông sản đủ tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản.
Hiệu quả của mô hình càng thể hiện rõ trong vụ đông xuân 2025-2026 khi giá lúa trên thị trường giảm mạnh. Trong khi nhiều hộ dân bên ngoài gặp khó khăn vì bị ép giá thì thành viên HTX vẫn được thu mua theo mức giá đã ký kết từ trước, bảo đảm lợi nhuận và duy trì sản xuất ổn định.
Tương tự, HTX Nông nghiệp Đồng Xanh (xã Giồng Riềng) đã xây dựng thành công mô hình sản xuất lúa ST25 theo hướng hữu cơ trên diện tích hơn 43ha. Ngay từ đầu vụ, toàn bộ sản lượng đã được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu với giá cố định. Việc sản xuất theo quy trình thống nhất giúp nâng cao chất lượng hạt gạo, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Trong khi đó, HTX Nông nghiệp Đường Gỗ Lộ (xã Long Thạnh) đang đẩy mạnh cơ giới hóa trên gần 1.000ha lúa, tham gia Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Việc ứng dụng máy cấy, máy bay không người lái và các tiến bộ kỹ thuật đã giúp HTX giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao chất lượng nông sản.
HTX PHÚ NÔNG XANH: CÚ NHẢY VỌT TỪ NĂM 2023
Hành trình khẳng định vị thế nông nghiệp hiện đại
Thành lập HTX
Khởi đầu với 20 thành viên sáng lập đầy tâm huyết tại xã Vĩnh Điều.
Mở rộng quy mô
Nhanh chóng liên kết thành công với hơn 300 hộ dân lân cận.
Quy hoạch vùng nguyên liệu
Tổ chức sản xuất chuyên nghiệp trên 3.000ha lúa chất lượng cao.
Đầu ra vững chắc
Ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với các tập đoàn xuất khẩu nông sản lớn.
Vượt bão thị trường
Đảm bảo lợi nhuận tối đa cho thành viên khi giá lúa biến động mạnh vụ Đông Xuân.
“Tham gia HTX, nông dân không chỉ được hướng dẫn kỹ thuật mà còn được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu, giúp ổn định đầu ra và nâng cao lợi nhuận.”
NHỮNG MÔ HÌNH HỢP TÁC TIÊU BIỂU TẠI AN GIANG
“Tham gia HTX, nông dân không chỉ được hướng dẫn kỹ thuật mà còn được doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu, giúp ổn định đầu ra và nâng cao lợi nhuận.”
- Ông Lê Văn Hai, Giám đốc HTX Phú Nông XanhKhông chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, nhiều HTX tại An Giang đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bằng việc chế biến, phát triển sản phẩm mới và xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn.
HTX Nông nghiệp Tà Đảnh (xã Cô Tô) là một trong những mô hình tiêu biểu. Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, trấu, cám gạo, HTX phát triển các sản phẩm nấm hữu cơ gồm nấm linh chi, nấm mối đen và nấm bào ngư.
Điểm đặc biệt là mô hình được xây dựng theo hướng tuần hoàn khép kín. Sau khi thu hoạch nấm, giá thể tiếp tục được tái sử dụng để nuôi trùn quế; trùn quế phục vụ chăn nuôi gia cầm; phân hữu cơ lại được đưa trở về đồng ruộng. Nhờ đó, không chỉ giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần bảo vệ môi trường.
Từ nguồn nguyên liệu nấm linh chi, HTX còn phát triển nhiều sản phẩm chế biến như trà linh chi hòa tan, linh chi nguyên tai hay linh chi kiểng. Đây chính là hướng đi giúp nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ bán sản phẩm thô.
MÔ HÌNH TUẦN HOÀN KHÉP KÍN CỦA HTX TÀ ĐẢNH
Tận dụng triệt để phụ phẩm nông nghiệp tạo hệ sinh thái không chất thải
Rơm rạ – trấu – cám gạo
Phụ phẩm sau thu hoạch lúa được thu gom triệt để.
Trồng nấm hữu cơ
Tận dụng làm giá thể trồng nấm bào ngư, nấm linh chi, nấm mối đen.
Giá thể sau thu hoạch
Bã giá thể trồng nấm chứa hàm lượng dinh dưỡng cao.
Nuôi trùn quế
Sử dụng bã giá thể làm thức ăn nuôi trùn quế thu sinh khối.
Chăn nuôi gia cầm
Trùn quế trở thành nguồn thức ăn giàu đạm cho gia cầm sạch.
Phân hữu cơ trở lại ruộng
Phân trùn quế chất lượng cao được bón lại trực tiếp cho đồng ruộng cải tạo đất bón lúa.
Thực tế cho thấy, giá trị nông sản ngày nay không chỉ nằm ở năng suất mà còn nằm ở câu chuyện thương hiệu, chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Do đó, muốn nâng cao sức cạnh tranh, các HTX cần tiếp tục đầu tư vào chế biến sâu, đổi mới bao bì, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp.
Dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong liên kết sản xuất và tiêu thụ, song một thực tế là không ít HTX vẫn chưa thực sự quan tâm đúng mức đến việc xây dựng, đăng ký và bảo hộ tài sản trí tuệ.
GIÁ TRỊ NÔNG SẢN THỜI KỲ MỚI
Tài sản trí tuệ
Bảo hộ nhãn hiệu độc quyền, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể giúp khẳng định quyền sở hữu hợp pháp, tăng giá trị sản phẩm thêm 15-30%.
TÀI SẢN TRÍ TUỆ KHÔNG CÒN LÀ KHÁI NIỆM XA VỜI
Để vững vàng trên sân chơi lớn, các HTX ở An Giang cần nhanh chóng bảo hộ pháp lý các yếu tố tài sản cốt lõi:
- Nhãn hiệu độc quyền
- Nhãn hiệu tập thể
- Nhãn hiệu chứng nhận
- Chỉ dẫn địa lý vùng
- Kiểu dáng bao bì mỹ thuật
- Bí quyết sản xuất riêng
- Mã số vùng trồng chuẩn
- Truy xuất nguồn gốc số
LỢI ÍCH KHI ĐĂNG KÝ BẢO HỘ TÀI SẢN TRÍ TUỆ
Tăng nhận diện thương hiệu
Khách hàng dễ dàng tìm kiếm, phân biệt sản phẩm HTX với hàng trôi nổi.
Nâng cao giá trị sản phẩm
Nông sản có thương hiệu luôn đạt mức giá bán cao hơn 15 - 30% thô.
Tăng niềm tin người dùng
Cam kết chất lượng chuẩn hóa giúp xây dựng tệp khách hàng trung thành.
Tiếp cận kênh hiện đại
Đủ điều kiện pháp lý để đưa hàng vào siêu thị, TTTM và sàn TMĐT lớn.
Thuận lợi xuất khẩu ngoại
Bảo hộ SHTT à tấm vé thông hành bắt buộc khi gia nhập các thị trường lớn.
“Nếu liên kết chuỗi giá trị là nền móng thì tài sản trí tuệ chính là chìa khóa giúp sản phẩm HTX bước ra những thị trường rộng lớn hơn.”
- E-Magazine | VnBusinessCùng với quá trình xây dựng thương hiệu, các HTX cũng cần nâng cao nhận thức về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Hiện nay, tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng lợi dụng uy tín của các sản phẩm nông nghiệp đặc sản để trục lợi vẫn diễn ra ở nhiều nơi. Điều này không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho đơn vị sản xuất mà còn làm mất niềm tin của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến hình ảnh của cả địa phương.
Để phòng chống tình trạng này, các HTX cần chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ngay từ sớm; sử dụng tem chống giả, mã QR truy xuất nguồn gốc; thường xuyên rà soát thị trường và phối hợp với cơ quan chức năng xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Song song đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền cho thành viên hiểu rõ giá trị của thương hiệu, tránh tình trạng sử dụng nhãn hiệu tùy tiện hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân khác.
Các cơ quan quản lý cũng cần tăng cường hỗ trợ HTX trong việc tư vấn pháp lý, hướng dẫn thủ tục đăng ký bảo hộ, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu và kết nối với các chương trình xúc tiến thương mại.
LÁ CHẮN BẢO VỆ THƯƠNG HIỆU HTX
Hệ thống bảo vệ đa tầng chống lại vấn nạn hàng giả, nhái và nâng tầm giá trị nông sản
Đăng ký nhãn hiệu độc quyền
Xác lập quyền sở hữu pháp lý, ngăn chặn mọi hành vi sao chép tên thương hiệu HTX trên toàn quốc.
Tem chống hàng giả
Sử dụng công nghệ tem chống giả thế hệ mới giúp khách hàng dễ dàng kiểm định sản phẩm thật.
Mã QR truy xuất nguồn gốc
Quét mã để xem chi tiết lịch trình gieo trồng, bón phân, ngày thu hoạch, đóng gói của đúng bao gạo.
Giám sát thị trường chủ động
Hợp tác chặt chẽ với cơ quan QLTT địa phương để kịp thời phát hiện và xử lý các điểm bán hàng giả mạo.
CON ĐƯỜNG ĐỂ HTX CHINH PHỤC THỊ TRƯỜNG LỚN
8 bước xây dựng nền tảng vững chắc để đưa nông sản vươn ra biển lớn
Liên kết sản xuất
Chuẩn hóa chất lượng
Xây dựng thương hiệu
Đăng ký bảo hộ
Truy xuất nguồn gốc
Xúc tiến thương mại
Xuất khẩu
Gia tăng giá trị bền vững
“Nếu liên kết chuỗi giá trị là nền móng thì tài sản trí tuệ chính là chìa khóa giúp sản phẩm HTX bước ra những thị trường rộng lớn hơn.”
Từ Phú Nông Xanh, Đồng Xanh, Đường Gỗ Lộ đến Tà Đảnh, các HTX ở An Giang đang cho thấy mô hình kinh tế hợp tác không chỉ giúp nông dân ổn định đầu ra mà còn tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu, bảo vệ tài sản trí tuệ và chinh phục những thị trường lớn hơn. Hành trình này dẫu còn nhiều thách thức, nhưng với tư duy đổi mới và sự chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ, hạt gạo và nông sản tỉnh An Giang sẽ bay cao, bay xa hơn nữa trên bản đồ nông nghiệp thế giới.