Theo Ts. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), sử dụng công cụ tín dụng cần có sự chọn lọc nhất định, vốn cần được bơm vào các doanh nghiệp bị ảnh hưởng cụ thể vì dịch virus corona (doanh nghiệp du lịch, xuất khẩu nông sản...). Tuy nhiên, vẫn có nguy cơ vốn rò rỉ sang lĩnh vực khác hoặc ngành khác, do đó cơ quan nhà nước nên đặc biệt thận trọng trong việc sử dụng các công cụ vĩ mô như vậy.

Giảm tối đa 3% lãi suất cho vay

Sau khi có sự chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc hỗ trợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét miễn giảm lãi vay cho người dân và doanh nghiệp (DN) bị ảnh hưởng bởi dịch viêm đường hô hấp do chủng mới của virus corona gây ra (dịch nCoV), nhiều ngân hàng thương mại đã đưa ra các chương trình hỗ trợ thiết thực.

Ngày 6/2, VPBank thông báo hỗ trợ giảm lãi suất cho vay tới 1,5%/năm đối với các khoản vay không có tài sản bảo đảm và giảm tới 1,0%/năm đối với các khoản vay có tài sản bảo đảm dành cho những DN chịu tác động lớn từ dịch nCoV, hoạt động trong lĩnh vực vận tải, kho bãi; lưu trú, tour du lịch, nhà hàng – ăn uống; đại lý du lịch; các dịch vụ đặt chỗ (đặc biệt tại các tỉnh về du lịch như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Nha Trang ); các DN có thị trường xuất khẩu chủ yếu là Trung Quốc như nông, thủy sản; các khách hàng mà nguồn nguyên liệu nhập khẩu chính là từ Trung Quốc…

Đại diện VPBank cho hay, ước tính tổng số khách hàng của VPBank bị tác động đợt này lên tới gần 1.000 DN và có chiều hướng gia tăng trong thời gian tới nếu dịch bệnh có chiều hướng diễn biến phức tạp.

Tương tự, ABBank cho biết sẽ dành 4.000 tỷ đồng để bố trí nguồn vốn chi phí thấp, ưu đãi lãi suất cho vay để hỗ trợ các DN bị ảnh hưởng từ dịch nCoV. Mức lãi suất cho vay ưu đãi từ 1,5-3% dành cho từng DN trong lĩnh vực cụ thể.

Một số ngân hàng khác như Vietcombank, VietinBank, TPBank... cũng đang trong quá trình rà soát đề đưa ra chính sách phù hợp.

Bên cạnh việc hỗ trợ lãi vay trực tiếp, một số ngân hàng miễn giảm phí thanh toán quốc tế cho các khách hàng DN hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dược, thiết bị, vật tư y tế, nguyên liệu khẩu trang...

Hiện, mặt bằng lãi suất cho vay VND phổ biến ở mức 6-9%/năm đối với ngắn hạn; 9-11%/năm đối với trung và dài hạn. Như vậy, nếu áp dụng mức giảm lãi suất trên, các DN có thể tiết kiệm được khá nhiều chi phí, từ đó bù đắp cho các thiệt hại mà dịch nCoV gây ra.

Chính sách cần thận trọng, linh hoạt

Theo đánh giá của các chuyên gia, động thái giảm lãi suất cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người nông dân bị thiệt hại do dịch nCoV vừa qua của các ngân hàng sẽ giúp họ vượt qua đợt khủng hoảng dịch bệnh lần này.

Còn với các ngân hàng, kết quả kinh doanh cả năm 2019 cho thấy lợi nhuận nhiều ngân hàng tăng trưởng rất mạnh, đạt những con số kỷ lục mới, nên đây sẽ là cơ sở và tiền đề quan trọng để các ngân hàng quyết định đưa ra các chương trình hỗ trợ DN mà không quá e ngại ảnh hưởng đến mục tiêu lợi nhuận.

Dưới góc nhìn của chuyên gia chính sách, Ts. Nguyễn Đức Thành cho rằng các biện pháp điều chỉnh tỷ giá và lãi suất đều cần thận trọng trong lúc này do có thể tác động đến nhiều ngành khác thay vì ngành bị tổn thương nặng nề hơn như du lịch hay nông sản.

Kênh truyền dẫn tiền tệ khi nới lỏng có thể dễ dàng chuyển sang thị trường bất động sản dẫn đến bong bóng không cần thiết bởi bản thân thị trường này hiện nay đang có những vấn đề. Do đó, chính sách cần có sự thận trọng, linh hoạt.

"Việc sử dụng công cụ tỷ giá có thể không có giá trị cụ thể trong bối cảnh hiện tại và gây ra tác động đến toàn nền kinh tế", ông Thành đánh giá. 

Theo ông, sử dụng công cụ tín dụng cần có sự chọn lọc nhất định. Vốn cần được bơm vào các doanh nghiệp bị ảnh hưởng cụ thể vì dịch virus nCoV như DN du lịch, xuất khẩu nông sản... Tuy nhiên vẫn có nguy cơ vốn rò rỉ sang lĩnh vực khác hoặc ngành khác. Do đó, cơ quan nhà nước nên đặc biệt thận trọng trong việc sử dụng các công cụ vĩ mô như vậy.

"Trong 15 năm quan sát những cuộc khủng hoảng tại Việt Nam, tôi khẳng định rằng lạm dụng chính sách vĩ mô có thể giải quyết được các vấn đề tâm lý nhất thời như trấn an người dân nhưng không có nhiều hiệu quả cụ thể trong ngành", ông Thành cho hay.

Huyền Anh