Longform
VNBUSINESS / LONGFORM

MỘT HƯỚNG ĐI
TẠO KHÁC BIỆT CHO HTX
Ở QUẢNG NINH

Các HTX ở Quảng Ninh đang chứng minh rằng lợi thế cạnh tranh không còn phụ thuộc vào quy mô đất đai hay sản lượng, mà được quyết định bởi hàm lượng khoa học công nghệ, giá trị thương hiệu và tài sản trí tuệ.

🏷️

Thương hiệu

Bảo vệ sinh kế lâu dài, nâng cao giá trị và tạo dựng niềm tin bền vững đối với người tiêu dùng.

💡

Công nghệ

Làm mới các giá trị truyền thống, tối ưu hóa quy trình và chuẩn hóa chất lượng sản phẩm.

🧠

Tài sản trí tuệ

Nguồn lực cốt lõi cho sự phát triển dài hạn, mở cánh cửa liên kết sâu rộng vào chuỗi giá trị.

Việc chủ động chuyển từ tư duy "làm nhiều để bán" sang "làm tinh để tạo giá trị", coi thương hiệu, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và đổi mới sáng tạo là những tài sản có giá trị không kém nhà xưởng hay máy móc, đang giúp nhiều HTX trên “đất mỏ” gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Phường Uông Bí không có nhiều dư địa để phát triển nông nghiệp khi phần lớn diện tích nằm trong vùng lõi đô thị và đang dành quỹ đất cho các dự án hạ tầng lớn.

Chính vì vậy, địa phương xác định muốn phát triển nông nghiệp phải dựa vào chất lượng thay vì số lượng, lấy khoa học công nghệ làm nền tảng, lấy giá trị gia tăng làm mục tiêu.

Giữa vùng đô thị ấy, cánh đồng Đồng Nối rộng khoảng 10ha với 50 hộ dân vẫn duy trì màu xanh của những luống rau an toàn. Thành công của vùng rau không chỉ đến từ điều kiện thổ nhưỡng mà còn từ sự liên kết giữa các hộ dân thông qua HTX để thống nhất quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu chung.

Theo chị Vũ Thị Hậu, Giám đốc HTX Sản xuất, kinh doanh rau an toàn Đồng Nối, trong bối cảnh thị trường ngày càng nhiều sản phẩm cạnh tranh, thương hiệu chính là yếu tố quyết định khả năng tồn tại của HTX.

"Muốn giữ thương hiệu phải kiểm soát chặt quy trình sản xuất, tuyệt đối không đánh đổi chất lượng lấy sản lượng."
Chị Vũ Thị Hậu - Giám đốc HTX Đồng Nối

"Để có được thương hiệu như hôm nay, chúng tôi mất rất nhiều năm xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Nhưng xây dựng thương hiệu mới chỉ là bước đầu, điều khó hơn là giữ được thương hiệu. Muốn vậy, HTX phải kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, tuyệt đối không đánh đổi chất lượng lấy sản lượng. Người tiêu dùng chỉ quay trở lại khi họ thực sự tin tưởng vào sản phẩm", chị Hậu chia sẻ.

Theo nữ giám đốc HTX, thương hiệu chỉ thực sự có giá trị khi được bảo vệ bằng chất lượng ổn định, quy trình sản xuất minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đây cũng là lý do HTX luôn duy trì các quy định chung trong canh tác, đồng thời hướng tới hoàn thiện hơn các tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng nhãn hiệu và mở rộng hệ thống nhận diện sản phẩm.

Thực tế cho thấy, cùng với việc xây dựng thương hiệu, nhiều HTX tại Quảng Ninh đã chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, coi đây là "lá chắn" bảo vệ uy tín và nâng cao giá trị nông sản trên thị trường.

Nếu Đồng Nối cho thấy giá trị của thương hiệu thì HTX Sản xuất nước mắm Nam Hải lại minh chứng rằng công nghệ có thể làm mới những nghề truyền thống.

Gia nhập thị trường nước mắm khá muộn, trong khi nhiều thương hiệu lớn đã khẳng định vị thế, HTX không lựa chọn cạnh tranh bằng giá mà bằng chất lượng khác biệt.

Ông Trần Quốc Đại, Giám đốc HTX Sản xuất nước mắm Nam Hải, cho biết ngay từ khi thành lập, HTX xác định nếu chỉ sản xuất theo cách truyền thống thì rất khó tạo lợi thế.

"Chúng tôi lựa chọn giữ nguyên phương pháp làm nước mắm truyền thống nhưng đầu tư thêm công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng. Mục tiêu không phải thay đổi bản chất sản phẩm mà là tạo ra loại nước mắm vừa giữ được hương vị truyền thống, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về độ an toàn, chất lượng và tính đồng nhất"
Ông Trần Quốc Đại - Giám đốc HTX Sản xuất nước mắm Nam Hải

"Chúng tôi lựa chọn giữ nguyên phương pháp làm nước mắm truyền thống nhưng đầu tư thêm công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng. Mục tiêu không phải thay đổi bản chất sản phẩm mà là tạo ra loại nước mắm vừa giữ được hương vị truyền thống, vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về độ an toàn, chất lượng và tính đồng nhất", ông Đại nói.

Theo ông Đại, HTX đã đầu tư hệ thống tách thô và tách tinh nhằm loại bỏ muối dư, cặn canxi, xương cá và các tạp chất siêu nhỏ. Nhờ đó, sản phẩm mắm sá sùng Đại Cát đạt độ đạm tới 54 độ, có màu cánh gián đẹp, vị ngọt hậu, thơm đặc trưng nhưng giảm đáng kể độ mặn.

"Điều chúng tôi hướng tới không chỉ là bán một chai nước mắm, mà là xây dựng một thương hiệu có bản sắc riêng. Khi sản phẩm có thương hiệu, có câu chuyện, có tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng thì giá trị sẽ tăng lên rất nhiều. Đó cũng là con đường phát triển bền vững nhất của HTX", ông Đại nhấn mạnh.

Câu chuyện của Nam Hải cho thấy tài sản trí tuệ không chỉ nằm ở nhãn hiệu được bảo hộ mà còn nằm trong chính quy trình sản xuất, bí quyết công nghệ, thiết kế bao bì và uy tín được tích lũy theo thời gian.

🤖
🔬
⚙️
📜
🔍
☁️

Kể đến những mô hình sản xuất nổi bật nhất ở Quảng Ninh hiện nay không thể không kể đến HTX Thủy sản xanh Đông Ngũ.

Trên diện tích hơn 2ha, HTX đầu tư hệ thống ao nuôi có mái che, kiểm soát tự động các chỉ số môi trường và mạnh dạn ứng dụng công nghệ nano bạc để xử lý nguồn nước.

Theo ông Phạm Mạnh Tường, đại diện HTX Thủy sản xanh Đông Ngũ, trong nuôi tôm hiện đại, chất lượng nguồn nước quyết định gần như toàn bộ hiệu quả sản xuất.

"Đầu tư vào khoa học công nghệ hoàn toàn có thể tạo bước đột phá về hiệu quả sản xuất."
Ông Phạm Mạnh Tường - HTX Thủy sản xanh Đông Ngũ

"Chúng tôi nghiên cứu rất nhiều giải pháp trước khi lựa chọn công nghệ nano bạc. Công nghệ này giúp xử lý hiệu quả vi khuẩn, virus và nấm trong môi trường nước, giảm đáng kể lượng hóa chất phải sử dụng, đồng thời giữ môi trường ao nuôi luôn ổn định. Nhờ vậy, tôm sinh trưởng tốt ngay cả khi thời tiết thay đổi thất thường", ông Tường cho biết.

Không dừng lại ở đó, HTX còn thay thế nhiều loại vitamin bằng các chế phẩm thảo mộc nhằm tăng sức đề kháng tự nhiên cho tôm. HTX cũng đang hướng tới mô hình nuôi an toàn, bền vững và tạo ra sản phẩm sạch hơn.

Sau chưa đầy một năm đi vào hoạt động, HTX đã nuôi thành công ba vụ tôm, đạt sản lượng 17 tấn với doanh thu trên 3,6 tỷ đồng. Thành công này cho thấy đầu tư vào khoa học công nghệ hoàn toàn có thể tạo bước đột phá về hiệu quả sản xuất.

Đáng chú ý, bên cạnh các yếu tố về thương hiệu, công nghệ cao, điểm chung của các HTX thành công tại Quảng Ninh là đều coi tài sản trí tuệ là nguồn lực phát triển.

Thương hiệu, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng bao bì, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc hay các tiêu chuẩn chất lượng không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo nền tảng để HTX tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hiện đại.

Đặc biệt, việc phát triển tài sản trí tuệ sẽ hiệu quả hơn khi gắn với các mô hình liên kết giữa HTX với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Thông qua các chương trình hợp tác, HTX có điều kiện tiếp nhận tiến bộ khoa học kỹ thuật, nghiên cứu giống mới, hoàn thiện quy trình chế biến, cải tiến bao bì, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời thương mại hóa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất.

Sự liên kết này không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường mà còn giúp HTX nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, tạo ra nhiều sản phẩm có hàm lượng tri thức cao hơn.

QUẢNG NINH DẪN ĐẦU OCOP

0
Sản phẩm OCOP 3–5 sao
0
Doanh nghiệp - HTX - Hộ sản xuất
0
Sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia

Định hướng phát triển

🌱 Sản phẩm xanh
🥬 Hữu cơ
💻 Chuyển đổi số
🚚 Logistics
🔗 Chuỗi giá trị

Với những chuyển biến toàn diện về tư duy, cùng sự đồng hành của khu vực kinh tế hợp tác, Quảng Ninh đã và đang giữ vị trí dẫn đầu cả nước về Chương trình OCOP với 437 sản phẩm đạt từ 3-5 sao của 84 doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất, trong đó có 16 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 5 sao cấp quốc gia.

Trong giai đoạn tới, tỉnh tiếp tục ưu tiên phát triển sản phẩm xanh, hữu cơ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, hoàn thiện hạ tầng logistics và tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị.

Đó sẽ là nền tảng để các HTX không chỉ nâng cao năng suất mà còn xây dựng những thương hiệu đủ sức cạnh tranh trên thị trường cả trong nước và xuất khẩu đi các thị trường lớn.

"Từ lợi thế tài nguyên sang lợi thế tri thức – đó là hướng đi đang giúp các HTX ở Quảng Ninh tạo dựng bản sắc riêng, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng cánh cửa bước vào chuỗi giá trị toàn cầu."

Thương hiệu
Công nghệ
Tài sản trí tuệ
HTX GIÁ TRỊ CAO
NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG
VƯƠN RA THỊ TRƯỜNG QUỐC GIA VÀ QUỐC TẾ
LONGFORM / VNBUSINESS / TẠP CHÍ KINH DOANH HƯNG NGUYÊN