Những thành công tại HTX Dịch vụ Nông nghiệp Tổng hợp Tân Tiến (Đà Lạt) là minh chứng rõ nét. Từ việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất giống, chăm sóc cây trồng, quản lý dịch hại, giám sát chất lượng đến sơ chế sau thu hoạch, HTX đã từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Hiện HTX có 165 thành viên, quản lý 125 ha rau nhà kính và liên kết thêm khoảng 155 ha với các hộ nông dân để hình thành chuỗi sản xuất khép kín. Điều đáng chú ý là công nghệ không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giúp HTX mở rộng quy mô liên kết một cách bền vững.

Cùng với đó, việc áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, bao bì thông minh, tiêu chuẩn hóa chất lượng, thương mại điện tử và Digital Marketing đã giúp sản phẩm tiếp cận nhiều hệ thống phân phối hiện đại, tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Tại vùng cà phê Lâm Đồng, HTX Bắc Tân Hà Group (xã Tân Hà) đang trở thành điểm sáng trong việc tổ chức sản xuất hữu cơ theo chuỗi liên kết. Sau hơn bốn năm được chứng nhận canh tác hữu cơ theo tiêu chuẩn Việt Nam, toàn bộ quy trình sản xuất của thành viên HTX được kiểm soát chặt chẽ từ phân bón, nguồn nước đến thuốc bảo vệ thực vật sinh học.

Ông Nguyễn Anh Đức, thành viên HTX, chia sẻ: "Từ khi tham gia HTX Bắc Tân Hà Group, quy trình hữu cơ tiếp tục được nâng cấp, bổ sung kỹ thuật mới để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu." Hiệu quả mang lại rất rõ ràng. Niên vụ 2025-2026, diện tích cà phê hữu cơ của gia đình ông Đức tăng gần 1 tấn nhân/ha so với vụ sản xuất vô cơ trước đó.

Đằng sau thành công ấy của các hộ sản xuất là vai trò tổ chức của HTX. Theo ông Nguyễn Đình Quý, Giám đốc HTX Bắc Tân Hà Group, HTX đang liên kết khoảng 200 hộ sản xuất với tổng diện tích 350 ha cà phê hữu cơ. Không chỉ chuyển giao quy trình kỹ thuật, HTX còn ứng trước phân bón vi sinh, hướng dẫn canh tác, kiểm soát chất lượng và bao tiêu toàn bộ sản phẩm với giá cao hơn khoảng 10% so với thị trường.

Đặc biệt, chỉ trong ba tháng gần đây, HTX đã sản xuất hơn 10.000 lít phân hữu cơ phục vụ vùng nguyên liệu, giúp giảm tới 30% chi phí đầu vào so với phương thức canh tác vô cơ.

Đến nay, khoảng 100 ha cà phê của HTX đã hoàn thành quy trình chứng nhận hữu cơ, trong khi 250 ha còn lại đang chuyển đổi theo lộ trình giảm dần tỷ lệ sử dụng phân bón hóa học để tiến tới đáp ứng hoàn toàn các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế.

Không dừng ở đó, HTX Bắc Tân Hà Group còn liên kết với HTX Bình Lộc triển khai công nghệ xử lý tồn dư vô cơ trong đất, đồng thời kết nối với Tập đoàn Planttrich (Ấn Độ) để tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật và mở rộng thị trường xuất khẩu đến 25 quốc gia. Đây chính là minh chứng sinh động cho vai trò "nhạc trưởng" của HTX trong việc kết nối nông dân, doanh nghiệp và thị trường toàn cầu.

Đó cũng là lý do việc xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ cần được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của khu vực kinh tế tập thể.

Mỗi quy trình kỹ thuật mới, mỗi sáng kiến cải tiến sản xuất, mỗi thương hiệu được xây dựng và bảo hộ đều góp phần tạo nên lợi thế cạnh tranh lâu dài cho HTX, đồng thời bảo vệ thành quả sáng tạo của chính người nông dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa sở hữu trí tuệ vào thực tiễn sản xuất, việc hỗ trợ HTX tiếp cận công nghệ, đào tạo nhân lực số, phát triển thương mại điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng quản trị hiện đại cần được triển khai đồng bộ cùng với cơ chế hỗ trợ đăng ký, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Khi đổi mới sáng tạo trở thành văn hóa của mỗi HTX, quyền sở hữu trí tuệ được coi trọng và bảo vệ, công nghệ số được ứng dụng rộng khắp trong toàn bộ chuỗi giá trị, khu vực kinh tế tập thể sẽ không chỉ nâng cao thu nhập cho thành viên mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững, có giá trị gia tăng cao và đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.