Longform
E-Magazine • VNBUSINESS

HTX đánh thức tiềm năng,
nâng tầm thương hiệu bằng
tài sản trí tuệ

Trên địa bàn thành phố Huế, nhiều HTX đã chứng minh rằng, nếu biết khai thác lợi thế địa phương, đầu tư đổi mới tư duy quản trị và coi trọng tài sản trí tuệ thì sản phẩm không chỉ bán được trong nước mà còn có cơ hội mở rộng xuất khẩu.

Những thay đổi của các HTX đang góp phần thay đổi diện mạo khu vực kinh tế tập thể, tạo sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời khẳng định HTX không còn là mô hình sản xuất nhỏ lẻ mà đang trở thành những "doanh nghiệp của nông dân", đóng vai trò cầu nối giữa sản xuất với thị trường.

Hoàn thiện sản xuất

Máy móc chưng cất tinh dầu hiện đại

Giữa vùng đồi núi Khe Tre, HTX Nông dược và Thương mại dịch vụ NaDo đã lựa chọn một hướng đi khác biệt khi biến cây màng tang, loài cây mọc tự nhiên vốn ít được chú ý, thành nguyên liệu chủ lực để phát triển các sản phẩm tinh dầu và nông dược thân thiện môi trường.

Không dừng lại ở việc bán nguyên liệu thô, HTX đầu tư dây chuyền chưng cất, nghiên cứu công thức, phát triển gần 10 dòng sản phẩm như tinh dầu màng tang, dầu gội thảo dược, nước lau sàn thiên nhiên, tinh dầu xông nhà, sản phẩm đuổi muỗi... Tất cả đều hướng tới tiêu chí xanh, sạch, an toàn, đáp ứng xu hướng tiêu dùng bền vững.

Theo bà Trần Thị Thu Hằng, Giám đốc HTX NaDo, ngay từ khi thành lập, HTX đã xác định xây dựng thương hiệu từ nguồn nguyên liệu thiên nhiên của địa phương, vừa tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng, vừa khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa.

Chuỗi giá trị từ tài nguyên bản địa

🌱
Cây màng tang
👐
Thu hái
⚗️
Chưng cất
💧
Tinh dầu
🧴
Mỹ phẩm
🧹
Sản phẩm gia dụng
🛒
Thương mại điện tử

Điều đáng chú ý là HTX không chỉ đầu tư vào sản xuất mà còn chú trọng chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng. Hệ thống máy móc được đầu tư đồng bộ; sản phẩm đạt các chứng nhận ISO 9001:2015 và Halal Vietnam, tạo điều kiện tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn xanh.

Song song với đó, HTX cũng đẩy mạnh thương mại điện tử, bán hàng trên các nền tảng số, mạng xã hội và hướng đến nhóm khách hàng là khách sạn, homestay, khu nghỉ dưỡng. Đây chính là minh chứng rõ nét cho việc chuyển đổi số không chỉ diễn ra trong quản trị mà còn ở hoạt động marketing, bán hàng và chăm sóc khách hàng.

Sản xuất thủ công từ sợi chuối

Một mô hình khác cũng tạo dấu ấn là HTX Sợi chuối và Dịch vụ nông nghiệp Hương Trà. Thay vì xem thân cây chuối là phụ phẩm nông nghiệp, HTX đã phát triển thành nguồn nguyên liệu để sản xuất sợi chuối, giấy, túi xách, giỏ, đồ thủ công mỹ nghệ, bột chuối, chuối sấy, rượu chuối...

Cách làm này không chỉ gia tăng giá trị cho cây chuối mà còn hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn, tận dụng gần như toàn bộ cây chuối để tạo ra nhiều sản phẩm khác nhau, giảm chất thải, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Hiệu quả bền vững

Vùng rau hữu cơ Kim Long

Theo bà Hoàng Thị Linh, Giám đốc HTX Sợi chuối và Dịch vụ nông nghiệp Hương Trà, thị trường vật liệu thân thiện môi trường đang mở ra nhiều cơ hội. Dù chi phí sản xuất còn cao, HTX vẫn tiếp tục đầu tư công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường.

Trong khi đó, HTX Nông nghiệp Kim Long lại khẳng định hiệu quả từ mô hình sản xuất rau hữu cơ. Từ phương thức canh tác truyền thống phụ thuộc nhiều vào phân bón hóa học, các thành viên HTX đã từng bước chuyển sang sản xuất hữu cơ, xây dựng vùng nguyên liệu an toàn, cải tạo đất, áp dụng quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt.

Quá trình chuyển đổi không hề dễ dàng khi năng suất ban đầu chưa cao, yêu cầu kỹ thuật khắt khe hơn. Tuy nhiên, nhờ được Liên minh HTX thành phố, chính quyền địa phương và các dự án hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, đào tạo, người dân đã từng bước làm chủ quy trình sản xuất mới.

Những yếu tố tạo nên HTX thành công

HTX
🔗
Liên kết sản xuất
⚙️
Chế biến sâu
🛍️
Đa dạng sản phẩm
💻
Chuyển đổi số
🌿
Nông nghiệp xanh
📈
Mở rộng thị trường

Không chỉ tạo ra sản phẩm sạch, mô hình còn mang lại thu nhập ổn định hơn cho thành viên, đồng thời thay đổi nhận thức của người dân về nền nông nghiệp xanh và phát triển bền vững.

Những mô hình tiêu biểu trên cho thấy điểm chung của các HTX thành công không nằm ở quy mô vốn lớn mà ở khả năng tổ chức liên kết sản xuất, đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và chủ động tìm kiếm thị trường.

Hiện toàn thành phố Huế có 321 HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực, trong đó có 223 HTX nông, lâm, ngư nghiệp; 34 HTX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; 33 HTX vận tải cùng nhiều HTX hoạt động trong lĩnh vực du lịch, môi trường, công nghệ thông tin và thương mại dịch vụ.

HTX đang trở thành lực lượng quan trọng góp phần phát triển kinh tế địa phương, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho hàng nghìn lao động.

Người dân thu hoạch đóng gói nông sản

Thúc đẩy bảo hộ tài sản trí tuệ

Bao bì, tem QR, đăng ký sở hữu trí tuệ

Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm tốt mới chỉ là điều kiện cần. Trong nền kinh tế cạnh tranh hiện nay, giá trị gia tăng của sản phẩm ngày càng phụ thuộc vào tài sản trí tuệ.

Không ít HTX đã đầu tư nhiều năm để xây dựng uy tín nhưng vẫn đối mặt với nguy cơ bị làm giả, làm nhái hoặc bị đơn vị khác đăng ký thương hiệu trước. Khi đó, toàn bộ công sức xây dựng thị trường có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Chính vì vậy, mỗi HTX cần chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ngay từ khi sản phẩm bắt đầu được thương mại hóa. Đối với các sản phẩm đặc sản của địa phương, cần nghiên cứu phát triển nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận hoặc chỉ dẫn địa lý nhằm khẳng định nguồn gốc xuất xứ và nâng cao uy tín trên thị trường.

Quy trình bảo vệ thương hiệu HTX

💡
Ý tưởng sản phẩm
®️
Đăng ký nhãn hiệu
📦
Đăng ký kiểu dáng
📱
Truy xuất QR
🛡️
Bảo vệ thương hiệu
🌍
Mở rộng thị trường
🚢
Xuất khẩu

Song song với đó, các HTX cũng cần quan tâm đăng ký kiểu dáng công nghiệp đối với bao bì, mẫu mã sản phẩm. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng coi trọng trải nghiệm và nhận diện thương hiệu, một thiết kế bao bì chuyên nghiệp vừa góp phần nâng cao giá trị thương mại vừa tạo lợi thế cạnh tranh trước các sản phẩm cùng phân khúc.

Việc ứng dụng mã QR, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử cũng cần được đẩy mạnh. Đây không chỉ là công cụ minh bạch thông tin sản phẩm mà còn giúp người tiêu dùng nhận biết hàng chính hãng, góp phần phòng chống hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại.

Cùng với việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ, các HTX cần chủ động theo dõi thị trường để kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, kiểu dáng bao bì, tên thương mại hoặc hành vi sử dụng trái phép hình ảnh, thương hiệu của HTX trên môi trường số. Khi phát hiện vi phạm, cần phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý theo quy định của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Gian hàng thương mại, đối tác