Hơn 4 thập kỷ
giữ một bãi biển của
HTX Thùy Vân

Từ giữ trật tự bãi biển đến mô hình kinh doanh

HTX Dịch vụ Tắm biển Thùy Vân thành lập ngày 14/1/1985, là một trong những hợp tác xã đầu tiên của cả nước quản lý và kinh doanh dịch vụ du lịch biển.

Bối cảnh ra đời khá đặc biệt. Đầu thập niên 80, khi đất nước còn trong thời kỳ bao cấp, khu vực bãi biển tồn tại nhiều hoạt động kinh doanh tự phát, thiếu đồng bộ, ảnh hưởng tới an ninh trật tự và hình ảnh du lịch địa phương. Với tinh thần đoàn kết và trách nhiệm cộng đồng, HTX từng bước xây dựng mô hình quản lý tập thể, góp phần chấm dứt tình trạng buôn bán lộn xộn, nâng cao ý thức phục vụ du khách và tạo dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện.

Trình tự ấy ngược với phần lớn hợp tác xã. Thùy Vân sinh ra để giải một bài toán trật tự công cộng, rồi từ nền nếp có được mới trở thành đơn vị kinh doanh, điều giải thích vì sao suốt hơn 4 thập kỷ, chất lượng phục vụ luôn được đặt ngang hàng với hiệu quả kinh doanh.

Đến nay, HTX hoạt động với 67 hộ thành viên và hơn 200 lao động, duy trì hiệu quả kinh doanh, tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho thành viên, tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội và đóng góp vào ngân sách địa phương trong suốt hơn 41 năm.

Cứu hộ và những
dịch vụ ra đời từ đó

Một yếu tố tạo nên hiệu quả hoạt động của Thùy Vân là mô hình quản trị dân chủ, minh bạch. Mọi hoạt động điều hành được thực hiện đúng Điều lệ HTX và Luật Hợp tác xã qua từng thời kỳ; bộ máy quản lý được kiện toàn thường xuyên; công tác chăm lo đời sống, bảo hiểm xã hội cho thành viên và người lao động được thực hiện đầy đủ. Các quy trình phục vụ, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự và cứu hộ bãi biển đều được triển khai nghiêm túc.

Từ năm 2019, HTX mở rộng hoạt động từ cứu hộ biển sang phát triển các dịch vụ du lịch như ca nô, mô tô nước, lượn dù và lướt ván nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao trải nghiệm cho du khách. Trong quá trình hoạt động, lực lượng cứu hộ của HTX đã tham gia ứng cứu nhiều trường hợp gặp nạn trên biển, góp phần bảo đảm an toàn và xây dựng hình ảnh điểm đến chuyên nghiệp.

Điều đáng chú ý là HTX không xem cứu hộ chỉ là một nhiệm vụ phục vụ cộng đồng. Với các loại hình thể thao và giải trí trên biển, lực lượng cứu hộ tại chỗ là điều kiện gần như bắt buộc để tổ chức hoạt động. Nói cách khác, khoản đầu tư cho an toàn đã tạo nền tảng để HTX phát triển thêm các dịch vụ có giá trị gia tăng cao hơn. Khi năng lực cứu hộ được bảo đảm, HTX mới có thể mở rộng sang mô tô nước, lượn dù hay lướt ván, qua đó hình thành thêm một nguồn doanh thu bên cạnh hoạt động du lịch truyền thống.

Không làm nhà cung cấp lao động giá rẻ

Phương châm của HTX trong thời kỳ mới là liên kết chuỗi giá trị giữa các hộ kinh doanh với dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận tải, giải trí và doanh nghiệp lữ hành. Nhưng điều sắc sảo nhất nằm ở cách họ nhìn quan hệ với doanh nghiệp. Theo HTX, hợp tác xã cần chuyển từ tư duy cung cấp lao động, dịch vụ đơn lẻ sang trở thành đối tác thực sự trong chuỗi giá trị, thông qua hợp tác công - tư, hợp đồng dài hạn, trong đó xác định rõ trách nhiệm, quyền lợi và cơ chế phân chia giá trị, bảo đảm hợp tác xã và thành viên không bị biến thành lực lượng lao động giá rẻ.

Đây là mối lo có cơ sở. Trong du lịch, doanh nghiệp lớn nắm nguồn khách và kênh bán; hợp tác xã nắm mặt bằng, nhân lực và hiểu biết địa phương. Nếu chỉ dừng ở hợp đồng cung ứng dịch vụ, HTX sẽ nằm ở đáy chuỗi giá trị dù đảm nhận phần việc vất vả nhất. Đặt vấn đề phân chia giá trị ngay từ khi đàm phán là cách duy nhất để tránh điều đó.

Song song, HTX sẽ nghiên cứu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu “Tắm biển Thùy Vân” và chuẩn hóa hệ thống nhận diện, biển hiệu, phong cách phục vụ. Bên cạnh dịch vụ tắm biển, đơn vị định hướng trở thành điểm giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm OCOP cùng đặc sản địa phương, vừa tăng giá trị cho nông sản vùng vừa tạo thêm trải nghiệm cho du khách.

Về chuyển đổi số, HTX xác định phải từng bước hình thành một hệ sinh thái dịch vụ du lịch số, với kênh đặt dịch vụ trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, bản đồ số du lịch và ứng dụng trí tuệ nhân tạo – đặc biệt là chatbot đa ngôn ngữ để tư vấn, tương tác với du khách trong nước lẫn quốc tế.

Cùng với đó, bảo vệ môi trường được xác định là nền tảng của phát triển bền vững. HTX hướng tới xây dựng quy chế phân loại rác tại nguồn, từng bước triển khai mô hình “Bãi tắm không rác thải nhựa”, tăng cường kiểm soát và xử lý nước thải theo hướng phân tán, đồng thời nghiên cứu hướng tới đạt các tiêu chí nhãn sinh thái du lịch.

Yếu tố con người cũng được đặt ngang hàng, chuẩn hóa kỹ năng phục vụ và xử lý tình huống, đào tạo nghiệp vụ sơ cứu, cứu hộ, trang bị ngoại ngữ cơ bản cho người lao động. Đáng chú ý, đơn vị chủ trương phát huy giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống của địa phương trong hoạt động phục vụ, tạo nét riêng cho điểm đến Thùy Vân.

Một hướng đi mới khác là kinh tế đêm. Khi nhiều đô thị du lịch đã triển khai phố ẩm thực, chợ đêm, phố đi bộ để kéo dài thời gian lưu trú, HTX xác định cần chủ động tham gia chuỗi dịch vụ kinh tế đêm gắn với du lịch cộng đồng và trải nghiệm biển bền vững.

Nhìn lại, câu chuyện của Thùy Vân có một mạch xuyên suốt. Năm 1985, hợp tác xã được lập ra để một bãi biển trở nên có trật tự. Bốn mươi mốt năm sau, điều họ lo lắng vẫn cùng một bản chất, làm sao để những người trực tiếp giữ gìn bãi biển ấy được hưởng phần giá trị xứng đáng với công sức của mình.