Hạ tầng số: Nền móng cho
Hà Nội quản trị bằng dữ liệu

Hoàn thiện hạ tầng số

Điểm đáng chú ý trong chuyển đổi số tại Hà Nội trước hết nằm ở mục tiêu phổ cập kết nối tốc độ cao. Thủ đô đặt mục tiêu tỷ lệ dân số trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh đạt 95% trong năm 2026 và 100% vào năm 2030; internet băng rộng cáp quang đến hộ gia đình đạt 100% ngay trong năm 2026.

Tỷ lệ người sử dụng có khả năng truy nhập cáp quang với tốc độ trên 1Gb/s được đặt mục tiêu 30% và tiến tới 100% vào năm 2030. Những con số cho thấy hạ tầng số được nhìn nhận như hạ tầng thiết yếu, phải có độ phủ rộng, chất lượng ổn định và khả năng tiếp cận bình đẳng.

Trong bức tranh chung của hạ tầng số, 5G là lớp hạ tầng kết nối đáng chú ý. Thành phố đặt mục tiêu mạng băng rộng di động 5G phủ sóng 99% dân số đạt 95% vào năm 2026 và 100% vào năm 2030, đồng thời sẵn sàng triển khai thử nghiệm 6G.

Giá trị của 5G không chỉ nằm ở tốc độ tải dữ liệu. Khi được ưu tiên tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, các khu công nghệ thông tin tập trung, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà ga, sân bay, trung tâm hành chính, khu du lịch và đô thị thông minh, 5G có thể trở thành nền tảng cho IoT, tự động hóa, giám sát thời gian thực và những dịch vụ đòi hỏi độ trễ thấp.

Phía sau những đường truyền là vấn đề nền tảng chia sẻ dữ liệu và các cơ sở dữ liệu dùng chung. Hà Nội xác định tiếp tục duy trì Trung tâm dữ liệu chính để bảo đảm tài nguyên máy chủ, lưu trữ và hạ tầng phục vụ cơ sở dữ liệu dùng chung, chuyên ngành của cơ quan nhà nước.

Đồng thời, Thành phố đầu tư Trung tâm tính toán thông minh (AIDC) và hạ tầng điện toán đám mây dùng chung tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hướng tới kết nối, liên thông và đồng bộ dữ liệu giữa các ngành, các cấp.

Mở rộng hệ sinh thái bền vững

Chính sách phát triển hạ tầng số cũng đang được Hà Nội thiết kế để tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư. Nghị quyết của HĐND thành phố về thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số tập trung vào hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu, AI, thương mại điện tử và công nghệ mới.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số sử dụng ngân sách thành phố trong trường hợp đáp ứng quy định có thể áp dụng chỉ định thầu, trong đó có trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, nền tảng AI, kho dữ liệu tập trung, cổng dữ liệu thành phố và các hệ thống nghiệp vụ dùng chung. Cùng với đầu tư công, thành phố khuyến khích xã hội hóa và hợp tác công - tư để mở rộng hệ sinh thái bền vững.

Nếu kết nối là điều kiện cần, dữ liệu dùng chung là điều kiện để kết nối tạo ra hiệu quả quản trị. Hà Nội hướng tới các nền tảng định danh số, xác thực số, thanh toán số, hóa đơn số, tích hợp và chia sẻ dữ liệu, xác thực văn bản số, chữ ký số và chứng thực chữ ký số.

Các nền tảng này có thể tạo thành một “hệ điều hành” số cho giao thông, y tế, giáo dục, du lịch, môi trường và nông nghiệp công nghệ cao. Khi dữ liệu được dùng lại thay vì thu thập lặp lại, quy trình có thể được rút ngắn, khả năng phối hợp giữa các cơ quan được nâng lên và người dân, doanh nghiệp có thể giảm chi phí giao dịch.

Tuy nhiên, dữ liệu chỉ trở thành tài sản khi bảo đảm chất lượng, tính liên thông, an toàn và quyền truy cập đúng thẩm quyền. Vì vậy, yêu cầu an toàn, an ninh và dự phòng cao phải được đặt ngang với mục tiêu mở rộng quy mô.

Một hệ thống kết nối rộng nhưng thiếu chuẩn dữ liệu, thiếu phân quyền hoặc không có phương án dự phòng sẽ khó tạo nền tảng bền vững cho đô thị thông minh. Hà Nội cần đồng thời coi trọng quản trị dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thông tin và năng lực vận hành.

Hình thành năng lực phát triển mới

Một thách thức lớn khác là nhân lực. Cả nước hiện có khoảng 500.000 lao động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, trong khi nhu cầu được dự báo cần bổ sung 1,3-1,5 triệu nhân lực vào năm 2030.

Với Hà Nội, mục tiêu tăng trưởng và phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đòi hỏi năng lực công nghệ phải đi vào từng ngành, doanh nghiệp và dịch vụ đô thị.

Bởi vậy, quan điểm đầu tư vào con người trước khi đầu tư vào công nghệ có ý nghĩa quyết định. Thành phố đặt mục tiêu đào tạo khoảng 50.000 nhân lực kỹ thuật cao trong các lĩnh vực công nghệ số và công nghệ mới đến năm 2030. Cuối tháng 6/2026, thành phố đã lần lượt ký hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong, ngoài nước về đào tạo nhân lực.

Ở tầm dài hạn, định hướng xây dựng các trung tâm R&D quy mô khu vực tại Hòa Lạc, Tây Tựu, Yên Xuân, gắn với hệ sinh thái công nghệ cao và hạ tầng đô thị thông minh, cho thấy Hà Nội muốn đi xa hơn việc số hóa phương thức quản lý cũ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng nhấn mạnh định hướng xây dựng Hà Nội trở thành đô thị đổi mới sáng tạo, hướng tới nhóm 50 đô thị thông minh hàng đầu thế giới vào năm 2030. Thành phố đồng thời thúc đẩy liên kết với Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình để hình thành chuỗi giá trị công nghệ cao, chia sẻ dữ liệu, hạ tầng logistics và nguồn nhân lực.

Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, mô hình “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp dẫn dắt, viện trường cung cấp tri thức và startup tạo đột phá” cần được cụ thể hóa bằng cơ chế hợp tác thực chất.

Thành phố hỗ trợ R&D, sở hữu trí tuệ, thử nghiệm sản phẩm, tiếp cận mặt bằng và chuyên gia; viện, trường được đặt hàng nghiên cứu, đồng tài trợ và chia sẻ lợi ích từ thương mại hóa; startup có thêm vốn mồi và không gian thử nghiệm. Đây là cách biến hạ tầng số từ khoản đầu tư vào thiết bị thành năng lực phát triển mới.