HAI MƯƠI NĂM NUÔI CÁ
VÀ NGÔI SAO THỨ NĂM
CỦA HTX KỲ NHƯ
Cá thát lát là đặc sản quen thuộc của miền Tây, xưa nay chủ yếu bán tươi hoặc làm chả cá ở chợ. Từ ấp Tầm Vu 1, một người phụ nữ có hơn hai mươi năm gắn bó với nghề nuôi cá đã đưa con cá ấy đi xa hơn, tới hạng OCOP 5 sao cấp quốc gia và những đơn hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Hàn Quốc.
Ngôi Sao Thứ Năm Mang Tên Cá Thát Lát Rút Xương
Năm 2019, sau hơn hai mươi năm làm nghề nuôi cá, bà Nguyễn Kim Thùy thành lập HTX Kỳ Như tại ấp Tầm Vu 1, xã Thạnh Hòa, khi đó thuộc huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang, nay thuộc TP. Cần Thơ. Ngày đầu, hợp tác xã chỉ có 11 thành viên.
Đến nay, HTX Kỳ Như có 56 thành viên với khoảng 18 ha nuôi cá thát lát nguyên liệu, trung bình mỗi tháng cung ứng 30-35 tấn cá nguyên liệu phục vụ chế biến. Điểm khác biệt của Kỳ Như nằm ở chỗ hợp tác xã làm cả ba khâu, cung cấp con giống, nuôi trồng và chế biến, thay vì chỉ đứng ở một mắt xích như phần lớn cơ sở cùng ngành.
“Điểm khác biệt của Kỳ Như nằm ở chỗ hợp tác xã làm cả ba khâu, cung cấp con giống, nuôi trồng và chế biến, thay vì chỉ đứng ở một mắt xích như phần lớn cơ sở cùng ngành.”
Từ Ao Nuôi Đến OCOP 5 Sao
Mô hình 3 khâu khép kín: Con Giống — Nuôi Trồng — Chế Biến Sâu và nấc thang chất lượng quốc gia của HTX Kỳ Như.
2019
Thành lập HTX (ấp Tầm Vu 1)
11 → 56
Thành viên HTX
18 ha
Vùng nuôi nguyên liệu
30–35 tấn/tháng
Cung ứng cho chế biến
VietGAP
Quy chuẩn vùng ao nuôi
ISO 22000:2018
Quản lý chất lượng ATTP
Truy Xuất Nguồn Gốc
Minh bạch chuỗi sản xuất
11 Sản Phẩm OCOP 4 Sao
Đa dạng hương vị & khẩu vị
Năm 2025, sản phẩm cá thát lát rút xương tẩm gia vị của HTX Kỳ Như được công nhận đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Đây là hạng cao nhất của chương trình Mỗi xã một sản phẩm, do cấp Trung ương công nhận, và trên cả nước số sản phẩm chạm được tới hạng này vẫn rất ít. Với chủ thể đạt chuẩn, 5 sao không chỉ là danh hiệu mà còn là điều kiện để tham gia các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia và tiếp cận kênh xuất khẩu.
Cùng với đó, HTX có 11 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao, nhiều năm liền được công nhận sản phẩm OCOP cấp tỉnh và cấp khu vực. Kỳ Như cũng nhận bằng khen của UBND tỉnh Hậu Giang và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đồng thời hai năm liên tiếp 2024 và 2025 được Liên minh Hợp tác xã Việt Nam vinh danh sản phẩm tiêu biểu của hợp tác xã.
Danh mục sản phẩm của Kỳ Như cho thấy một cách nghĩ khá hiện đại. Bên cạnh chả cá tươi nguyên chất, hợp tác xã phát triển cá thát lát rút xương theo nhiều hương vị, vị tiêu, sả ớt, sốt me, sốt chanh dây. Đó là cách đa dạng hóa theo khẩu vị người tiêu dùng, chứ không chỉ theo quy cách đóng gói, lối làm quen thuộc của doanh nghiệp thực phẩm hơn là của một cơ sở chế biến nông thôn.
Phía sau danh mục ấy là một nền tảng ít được nhìn thấy. Toàn bộ quy trình từ ao nuôi tới khâu chế biến đều tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP; HTX áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 22000:2018 và thực hiện truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Với thủy sản chế biến, đây không phải chứng nhận để trưng bày, ISO 22000 gần như là điều kiện bắt buộc để hàng vào được siêu thị và ký được hợp đồng với đối tác nước ngoài.
Hơn Mười Tỷ Đồng Và Đường Ra Thế Giới
Năm 2025, HTX Kỳ Như đưa vào vận hành hệ thống nhà xưởng, dây chuyền chế biến, cấp đông, kho lạnh và đóng gói hiện đại, với tổng mức đầu tư hơn 10,3 tỷ đồng.
Với một hợp tác xã 56 thành viên, năng lực sản xuất khoảng 1.000 tấn nguyên liệu mỗi năm, đây là khoản đầu tư rất lớn và đúng trọng tâm. Cá được thu hoạch theo lứa, mà mỗi lần thu hoạch rộ là một lần giá xuống. Khi có cấp đông và kho lạnh, HTX không còn buộc phải bán bằng mọi giá vào thời điểm bất lợi nhất, đồng thời đủ sức nhận những đơn hàng lớn cần giao đều đặn quanh năm.
Ở thị trường trong nước, sản phẩm Kỳ Như hiện có mặt tại hơn 20 tỉnh, thành phố, thông qua khoảng 20 đại lý, cửa hàng đặc sản cùng các hệ thống bán lẻ lớn như Co.opmart, Bách hóa Xanh, MM Mega Market, WinMart và Tứ Sơn. Sản lượng đạt khoảng 400 tấn sản phẩm các loại mỗi năm, chế biến từ cá thát lát và cá sặc rằn.
Năng lực ấy cũng đã được kiểm chứng ở nước ngoài. HTX tích lũy kinh nghiệm gia công, liên kết và xuất khẩu sản phẩm sang Hoa Kỳ từ năm 2023, sau đó là thị trường Hàn Quốc trong các năm 2024, 2025 và 2026.
“Điều đáng nói không nằm ở việc từng bán được hàng ra nước ngoài, mà ở tính lặp lại. Xuất khẩu được một chuyến có thể là cơ hội; giữ được thị trường Hàn Quốc ba năm liên tiếp là năng lực.”
Điều đáng nói không nằm ở việc từng bán được hàng ra nước ngoài, mà ở tính lặp lại. Xuất khẩu được một chuyến có thể là cơ hội; giữ được thị trường Hàn Quốc ba năm liên tiếp là năng lực, bởi mỗi năm hàng đều phải vượt qua cùng một bộ tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, quy cách và tiến độ giao hàng.
Song song với sản xuất, HTX chú trọng chuyển đổi số, quảng bá thương hiệu trên mạng xã hội, website và các sàn thương mại điện tử. Với một đặc sản vùng miền, kênh số rút ngắn đáng kể khoảng cách tới người tiêu dùng ở những tỉnh, thành mà hệ thống phân phối truyền thống chưa vươn tới.
Từ Cá Thát Lát Miền Tây Ra Thị Trường Quốc Tế
> 10,3 Tỷ VNĐ
Đầu tư nhà xưởng & kho lạnh
~1.000 Tấn
Năng lực nguyên liệu / năm
~400 Tấn
Sản lượng thành phẩm / năm
-
•
Hơn 20 tỉnh, thành phố trên cả nước
-
•
Khoảng 20 đại lý & cửa hàng đặc sản
-
•
5 Chuỗi Đại Siêu Thị Hàng Đầu:Co.opmart Bách hóa Xanh MM Mega Market WinMart Tứ Sơn
-
•
Sản lượng tiêu thụ: Khoảng 400 tấn sản phẩm/năm
Cho nhiệm kỳ 2026-2031, HTX Kỳ Như đặt ưu tiên hàng đầu vào việc mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP và tăng cường liên kết với người nuôi, nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng và truy xuất được nguồn gốc.
Đây là ưu tiên đặt đúng chỗ. Nhà xưởng và dây chuyền có thể mua bằng vốn, nhưng một vùng nuôi ổn định, đạt chuẩn và gắn bó lâu dài thì phải xây bằng quan hệ với từng hộ qua nhiều vụ. Với mọi hợp tác xã chế biến, đó luôn là mắt xích dễ đứt nhất.
Bốn nhóm giải pháp còn lại gồm đầu tư mạnh vào công nghệ chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm OCOP; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị, sản xuất, kinh doanh cùng các kênh thương mại điện tử và marketing số; mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu gắn với xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu; và đổi mới mô hình quản trị theo Luật Hợp tác xã năm 2023, xây dựng đội ngũ cán bộ có trình độ, phát huy vai trò thành viên.
Từ thực tiễn của mình, HTX kiến nghị hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tiếp tục hỗ trợ các hợp tác xã tham gia chương trình xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và mở rộng thị trường; bố trí các chương trình hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đầu tư máy móc, công nghệ chế biến và chuyển đổi số; tăng cường đào tạo về quản trị, thương mại điện tử, marketing số và xuất khẩu; đồng thời duy trì cơ chế hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP và chuyển đổi xanh.