3 ĐIỀU MỘT QUỸ TÍN DỤNG 1.258 TỶ ĐỒNG TỰ NHẮC MÌNH KHÔNG LÀM

QTDND B’Lao thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 10/1995. Trải qua hơn 30 năm, tổng nguồn vốn hoạt động của quỹ đạt gần 1.300 tỷ đồng với 3.566 thành viên, trở thành một trong những đơn vị điển hình của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân tại Lâm Đồng về quy mô, hiệu quả và năng lực quản trị.

CUỘC CẠNH TRANH LÃI SUẤT KHÔNG CÂN SỨC

Năm 2025, dù kinh tế trong nước tiếp tục tăng trưởng, địa bàn hoạt động của B’Lao vẫn nhiều khó khăn, kinh doanh, tiêu dùng và du lịch trì trệ, chi phí đầu vào tăng, nhu cầu vay vốn giảm, trong khi cạnh tranh với các ngân hàng thương mại ngày càng gay gắt.

Quỹ nhìn nhận thẳng thắn về bất lợi của mình. Nguồn vốn cho vay của quỹ chỉ dựa trên vốn huy động tại chỗ và vốn vay từ Ngân hàng Hợp tác xã. Để bảo đảm lợi ích hài hòa cho thành viên và tăng khả năng cạnh tranh, quỹ buộc phải huy động với lãi suất cao rồi cho vay với lãi suất thấp hơn nhiều, nhưng thực tế vẫn không thể có mức lãi suất cho vay cạnh tranh được với ngân hàng thương mại.

Đây là bất lợi mang tính cấu trúc chứ không phải hạn chế trong điều hành. Ngân hàng thương mại huy động trên phạm vi toàn quốc và có nguồn vốn giá rẻ từ tiền gửi thanh toán; quỹ tín dụng chỉ có tiền gửi tiết kiệm của dân cư trong một địa bàn hẹp. Khoảng cách về giá vốn ấy không thể xóa bằng nỗ lực quản trị.

Thách thức còn tăng khi ngân hàng thương mại nay đã có mặt ở hầu khắp địa bàn hoạt động của quỹ. Việc tiếp cận và phát triển thành viên vay vốn vì thế gặp nhiều khó khăn, thậm chí có thành viên rời đi khi tìm được mức lãi suất hấp dẫn hơn.

Trong bối cảnh ấy, kết quả năm 2025 của B’Lao vẫn vượt kế hoạch mà Đại hội thành viên giao. Đến ngày 31/12/2025, tổng nguồn vốn đạt 1.258 tỷ đồng, tăng 6,28% so với đầu năm; vốn huy động tiết kiệm đạt 1.101 tỷ đồng, tăng 5,94%; dư nợ cho vay đạt 943 tỷ đồng, tăng 6,45% và bằng 103,05% kế hoạch. Trong năm, quỹ cung ứng 1.275 tỷ đồng vốn tín dụng cho 835 lượt thành viên.

Nhưng con số đáng nói nhất lại là tỷ lệ, trên 80% nguồn vốn tín dụng được dành cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Đó là bằng chứng rõ ràng rằng quỹ giữ đúng chỗ đứng của mình, đưa dòng vốn tới nơi mà các ngân hàng thương mại thường ít mặn mà nhất.

Quỹ Tín dụng Nhân dân B'lao (TP Bảo Lộc) là 1 trong 3 đơn vị của tỉnh Lâm Đồng được nhận giải thưởng Ngôi sao HTX năm 2025

Kết quả ấy đến từ những biện pháp khá cụ thể, tăng cường tiếp cận và chăm sóc khách hàng, thực hiện cơ chế lãi suất linh hoạt, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, nâng cao trình độ cán bộ nhân viên. Song song, quỹ duy trì chính sách lãi suất hài hòa giữa người gửi và người vay, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các hạn chế, giới hạn cho vay cùng những tỷ lệ an toàn vốn theo quy định.

Một khó khăn khác được quỹ nêu là công tác xử lý nợ xấu qua cơ quan thi hành án thường rất chậm, ảnh hưởng tới kết quả thu hồi nợ và kế hoạch kinh doanh của đơn vị.

CHUYỂN ĐỔI SỐ THEO CÁCH THẬN TRỌNG

Năm 2025, hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân đứng trước yêu cầu mới từ hai chủ trương lớn là sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính theo hướng tinh gọn, và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng.

Cách B’Lao đặt vấn đề đáng chú ý. Theo quỹ, việc sắp xếp đơn vị hành chính có thể làm thay đổi tên gọi địa bàn, phạm vi quản lý hay cơ cấu dân cư, nhưng không làm thay đổi mục tiêu hoạt động của một quỹ tín dụng nhân dân. Vấn đề cốt lõi vì vậy không chỉ là thích ứng với thay đổi, mà là giữ vững mục tiêu hoạt động, bản chất pháp lý và vai trò phục vụ cộng đồng.

Từ nguyên tắc đó, quỹ xác định rõ 3 điều mình không làm là không trở thành một ngân hàng thương mại thu nhỏ, không chạy theo tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá, và không mở rộng hoạt động vượt quá chức năng, nhiệm vụ mà pháp luật cho phép.

Trong một môi trường mà tăng trưởng thường được mặc định là thước đo duy nhất, việc một tổ chức tín dụng chủ động viết ra giới hạn của chính mình là điều không thường gặp. Nhưng với mô hình quỹ tín dụng nhân dân, đó lại chính là điều kiện tồn tại. Lịch sử ngành cho thấy rủi ro thường đến rất nhanh với những quỹ đi quá xa khỏi chức năng gốc của mình.

Mọi quyết định về quản trị, điều hành của B’Lao vì thế đều đặt trên 3 nền tảng là an toàn hệ thống, tuân thủ pháp luật, và phát triển ổn định bền vững gắn với lợi ích lâu dài của thành viên.

Chuyển đổi số cũng được tiếp cận theo tinh thần ấy. Với B’Lao, chuyển đổi số không phải chạy theo công nghệ mà là chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tăng cường kiểm soát nội bộ, nâng cao tính minh bạch cùng khả năng truy xuất và giám sát, giảm thiểu rủi ro nghiệp vụ và rủi ro pháp lý, tiết giảm chi phí hoạt động, đồng thời cung cấp các dịch vụ thanh toán, giao dịch trực tuyến thuận tiện cho khách hàng.

Toàn bộ ứng dụng công nghệ thông tin được triển khai đều tuân thủ đầy đủ quy định của Ngân hàng Nhà nước về an toàn hệ thống, bảo mật dữ liệu và quản trị rủi ro công nghệ. Với một tổ chức tín dụng quy mô cộng đồng, đây là cách tiếp cận hợp lý, công nghệ trước hết phải phục vụ việc kiểm soát, sau đó mới đến việc mở rộng dịch vụ.

Nền tảng hiện tại của quỹ khá vững. Trụ sở làm việc khang trang, không gian giao dịch bố trí khoa học; khu vực kho quỹ, lưu trữ hồ sơ và tài sản bảo đảm đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn. Hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đồng bộ, vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu kết nối, báo cáo và giám sát của Ngân hàng Nhà nước; các phần mềm nghiệp vụ phục vụ tín dụng, kế toán, quản lý thành viên và kiểm soát nội bộ được triển khai thống nhất.

Về tín dụng, quỹ tuân thủ chặt chẽ quy trình thẩm định, quản lý nợ, quản lý tài sản bảo đảm và xử lý rủi ro; hồ sơ tín dụng được chuẩn hóa, bảo đảm tính pháp lý và phục vụ đầy đủ cho công tác thanh tra, kiểm tra.